Theo ông Phạm Huy Đức, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học Tâm lý-Giáo dục Nghệ An: “Vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông hết sức quan trọng. Ngoài chức năng, nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm là người quản lý toàn bộ hoạt động giáo dục của lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo hình thành, nuôi dưỡng, phát triển nhân cách của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu nối giữa Hiệu trưởng nhà trường với học sinh, cha mẹ các em và đoàn thể mà các em sinh hoạt”.

Cô Phạm Thị Hương, giáo viên Trường Tiểu học Cam Lâm (Con Cuông) có thâm niên chủ nhiệm lớp 20 năm. Theo cô, với trường tiểu học, lại là trường tiểu học ở vùng cao, cái khó của công tác chủ nhiệm lớp không phải là giáo dục học sinh chưa ngoan, mà là làm sao giúp các em vượt qua đói nghèo để không bỏ học. Ngay những năm gần đây, đói nghèo vẫn chưa buông ta đối với nhiều hộ dân vùng cao. Em Kha Văn Nguyên, em Lương Thị Bé vì thế mà thường xuyên phải nghỉ học. Cô đã phải đưa Nguyên về ăn trưa với mình, mua sách vở, đồ dùng học tập cho em. Còn Bé thì được cô đưa về ở với cô suốt cả thời gian dài, được cô nuôi dưỡng và kèm cặp thêm trong học tập. Năm học 2009-2010 vừa qua, cô được giao chủ nhiệm lớp 4C – một lớp chỉ có 12 học sinh ở bản Cai. Lớp học không đông, nhưng em nào cũng có hoàn cảnh khó khăn. Cô phải vừa giúp các em vượt qua khó khăn về kinh tế, phải vừa hình thành cho các em nề nếp học tập và kỹ năng sống. Hai mươi năm làm chủ nhiệm lớp, cô Hương không thể nhớ được mình đã phải bỏ ra bao nhiêu tiền để để mua lương thực, thức ăn, sách vở giúp các em; bao nhiêu lần phải vào tận bản để vận động cha mẹ các em cho các em đến trường, …

Cô Đặng Thị Minh, giáo viên Trường Trung học Cơ sở Quang Sơn (Đô Lương), trừ năm đầu tiên mới ra trường, 09 năm nay cô liên tiếp được giao chủ nhiệm lớp. Đối với cô, học sinh trung học không còn trẻ nhỏ như học sinh tiểu học, cũng không phải lớn như các em trung học phổ thông. Cô tâm sự, với học sinh trung học cơ sở, các em đang độ tuổi “dậy thì”, “tuổi khủng khoảng”, “tuổi khó bảo” nên để giáo dục các em, mình phải có biện pháp thích hợp. Với cô, mình gần gũi, thấu hiểu, chia sẻ cùng học sinh như chính người bạn của các em; tạo điều kiện để các em phát huy dân chủ, phát huy vai trò tự quản, tự giác, tự giáo dục; thương yêu, độ lượng với học sinh như chính người mẹ của các em và quyết đoán đầy trách nhiệm trước các em chính là điều đã giúp cô hoàn thành tốt  nhiệm vụ chủ nhiệm lớp mà trường giao cho cô trong những năm qua. Năm nào cũng vậy, vào những ngày đầu tiên của năm học, bao giờ cô cũng cho học sinh lớp mình thảo luận, xây dựng quy chế riêng của lớp. Mọi hoạt động của lớp, không bao giờ cô ra lệnh, áp đặt mà bao giờ cũng “tự làm cố vấn”, gợi ý cho cán bộ lớp đưa ra tập thể lớp trao đổi, bàn bạc và quyết định. Cũng có những lần lớp bàn bạc không thành, nhưng cô không nôn nóng. Cô dành thời gian gặp riêng, trao đổi, thuyết phục những em có ý kiến ngược chiều.

Cô Hồ Thị Thuyên, giáo viên Trường Trung học Phổ thông Lý Tự Trọng (Quỳnh Lưu) cho biết, trường cô là một trường dân lập, chất lượng đầu vào của học sinh rất thấp, các em không chăm học và không ít em được liệt vào loại “cá biệt”. Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp đã khó, làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở trường dân lập lại càng khó hơn. Suốt 5 năm được giao chủ nhiệm lớp, điều mà cô trăn trở nhất là làm sao để các em chăm ngoan. Cô phải tìm hiểu, phân loại, gần gũi từng học sinh; phải liên hệ mật thiết với gia đình các em để cùng thực hiện các biện pháp giáo dục và tạo cơ hội cho các em vươn lên. Em Lê Trung Dũng là một học sinh thường xuyên bỏ giờ học, trốn gia đình để đến với những trò chơi điện tử. Kiên trì suốt hai năm, đến năm thứ ba thì Kiên nhận ra được những việc làm sai trái của mình và quay về đúng với tư cách một học sinh trung học phổ thông. Em đạt danh hiệu học sinh giỏi cấp tỉnh bộ môn Lịch sử lớp 12- bộ môn mà cô trực tiếp giảng dạy.

Đúng vậy, để làm tốt nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp, người thầy giáo phải biết tổ chức, hướng dẫn cho tập thể lớp hoạt động; phải biết phát huy năng lực tự quản của học sinh; phải biết tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích để nắm được đặc điểm, hoàn cảnh, tâm sinh lý, trình độ, năng lực của từng học sinh trong lớp. Chính vì vậy, bên cạch việc lo nâng cao năng lực chuyên môn của mình, giáo viên chủ nhiệm lớp phải lo học tập, tích luỹ để có nghiệp vụ của một nhà tổ chức, một nhà tâm lý, một nhà giáo dục, phải tự rèn luyện để có tấm lòng của một người cha, người mẹ, phải là “tấm gương sáng cho học sinh noi theo”. Nói một cách khác, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp, người thầy giáo phải bỏ ra nhiều công sức, trí tuệ và có khi cả tiền bạc của chính mình.

Song điều đáng tiếc là mấy lâu nay đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp chưa được quan tâm biểu dương, khen thưởng đúng mức. Ngoài những danh hiệu thi đua quy định tại Luật Thi đua, khen thưởng, các cấp chính quyền mới chỉ quan tâm khen thưởng các giáo viên dạy giỏi, các giáo viên có học sinh giỏi các môn văn hoá. Gía như việc khen thưởng giáo viên chủ nhiệm cũng được các cấp chính quyền thể chế hoá như khen thưởng giáo viên dạy giỏi, giáo viên có học sinh giỏi thì hay biết chừng nào, nhất là trước yêu cầu giáo dục đạo đức, nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh hết sức cấp thiết như hiện nay.

Đức Minh

Nguồn: Sở Giáo dục và đào tạo Nghệ An