Học sinh (HS) tiểu học là lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên chủ yếu sống bằng tình cảm. Vì vậy, trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm (SHCN), giáo viên (GV) phải thiết kế nội dung sao cho nhẹ nhàng, tự nhiên, tránh gây áp lực về tinh thần cho các em.

Kinh nghiệm cho thấy, tiết SHCN tuy chiếm thời gian không nhiều nhưng bồi đắp cho HS những kỹ năng cần thiết để tham gia vào các hoạt động tập thể. Nâng cao được ý thức tự chủ, tự tin, chủ động và mạnh dạn thì các em mới dễ dàng tham gia vào các hoạt động một cách có hiệu quả. Tình yêu quê hương đất nước, gia đình và bạn bè cũng từ đó được hình thành và phát triển. Quan trọng hơn các em có ý thức tôn trọng và ứng xử tốt với mọi người, kể cả các em nhỏ tuổi hơn mình. Biết sống hòa nhã sẵn sàng giúp đỡ người khác, tích cực tham gia vào các công việc chung, ý thức xây dựng môi trường sống thân thiện trong lớp học, gia đình; có ý thức chấp hành tốt quy định pháp luật và các chuẩn mực đạo đức khi vui chơi và học tập.

Trong tiết SHCN, GV nên đan xen các hoạt động vui chơi nhằm tránh cho HS sự nhàm chán. Ảnh: P.N.Q

Tuy không trực tiếp nhưng tiết SHCN còn góp phần củng cố kiến thức đã học, đồng thời mở rộng thêm tri thức bên ngoài xã hội mà bài học trên lớp chưa có điều kiện mở rộng. Thực hiện tốt tiết SHCN là GV đã xây dựng đươc một lớp học có nề nếp, có thói quen học tập tốt, phát huy được tính chủ động, tích cực học tập của HS góp phần vào việc đổi mới phương pháp học, nâng cao chất lượng học tập. Người ta thường nói: “Nề nếp là mẹ đẻ của chất lượng” là vậy.

Thông thường, công tác chủ nhiệm lớp là hoạt động được tổ chức lồng ghép dưới nhiều hình thức: lồng ghép trong quá trình dạy học, lồng ghép qua môi trường giáo dục, qua các hoạt động ngoại khóa… Ở đây chúng tôi chỉ muốn đề cập đến công tác chủ nhiệm thông qua tiết SHCN vì nó giữ vai trò quan trọng trong việc chuyển giao các nhiệm vụ, phong trào thi đua của nhà trường đến từng lớp một cách kịp thời. Bên cạnh đó, tiết SHCN còn là nơi để thầy trò hiểu nhau hơn, qua đó GV có phương pháp giáo dục HS đúng hướng bằng tiếng nói chung.

Khi lập kế hoạch chủ nhiệm lớp, GV phải chú ý một số điểm như: tìm hiểu kỹ từng đối tượng HS về trình độ, sức khỏe, học lực, mối quan hệ trong gia đình; nội dung kế hoạch phải phù hợp với lứa tuổi, sát với chủ đề năm học, chủ điểm trong tháng. Rút kinh nghiệm sau mỗi tháng, mỗi học kỳ cũng rất cần thiết với GV chủ nhiệm để điều chỉnh hoặc bổ sung các biện pháp giáo dục cho phù hợp. Theo chúng tôi, tiết SHCN không thể dạy chay mà phải có giáo án soạn nội dung sát với tình hình thực tế. Chú ý khuyến khích tuyên dương khen ngợi HS, hướng dẫn cán bộ lớp chuẩn bị đầy đủ nội dung trước giờ sinh hoạt. Đan xen những hoạt động vui chơi, giải trí phù hợp với chủ đề trong tiết SHCN nhằm tạo ra không khí thoải mái cho HS… Ví dụ, thông qua trò chơi Trúc xanh, HS chọn ngẫu nhiên hình con vật có trên màn hình. Mỗi hình con vật GV chuẩn bị sẵn các câu hỏi như: Đọc một câu thơ về giữ lời hứa? Khi ngồi sau xe gắn máy em phải làm gì?… Câu hỏi sẽ được hiện ra từ hình con vật đó để từng em trả lời đúng và nhận phần thưởng. Ngoài tổ chức trò chơi, GV có thể tổ chức các hình thức hát, múa khác miễn sao phù hợp với chủ đề, chủ điểm sinh hoạt.

Tiết SHCN phải được tiến hành đều đặn từ đầu năm học để tạo thói quen tốt cho các khối lớp, dần dần để cho các em tự quản. Các bước tiến hành tiết SHCN như sau: ổn định lớp bằng bài hát, trưng bày sản phẩm, hoạt động chia sẻ, cán bộ lớp nhận xét, lớp trưởng đánh giá chung, tuyên dương nhắc nhở các bạn, GV nhận xét và cuối cùng là triển khai công tác tuần tới, tháng tới theo chủ điểm…

Có được tiết SHCN nhẹ nhàng, sinh động và hiệu quả sẽ làm cho các em HS hứng thú tham gia và tự tin trình bày ý kiến trước tập thể.

Công tác chủ nhiệm là hoạt động không đơn giản trong đó đòi hỏi người GV vừa là người mẹ vừa là người bạn lớn của trẻ. Thành công của GV trong công tác chủ nhiệm là làm cho HS tôn trọng, kính yêu và tôn trọng.

Theo Giáo dục TPHCM